Söfn

Íslenska
Nynorsk
Esperanto

Persónuvernd:

Vefurinn safnar engum upplýsingum um notendur sína. Leturgerðir eru frá Google sem skráir notkun á þeim.
Vefkökur (cookies) eru aðeins notaðar til þess að halda utan um innskráningar þeirra sem annast efnisstjórn.

Sólarljóð

Fyrsta ljóðlína:Fé ok fjörvi / rænti fyrða kind
Bragarháttur:Ljóðaháttur
Viðm.ártal:
Flokkur:Helgikvæði
1.
Fé ok fjörvi
rænti fyrða kind
sá enn grimmi greppr.
Of þann veg,
es hann varðaði,
náði engi kvikr komask.

2.
Einn hann át
opt, harðla,
aldri bauð manni til matar,
áðr an móðr
ok meginlítill
gestr af götu kom.

3.
Drykks of þurfi
lézk enn dæsti maðr
ok vanmettr vesa.
Hræddu hjarta
hann lézk trúa
þeims áðr hafði vályndr verit.

4.
Mat ok drykk
veitti, þeims móðr of vas,
allt af heilum hug.
Goðs hann gáði,
góðu honom beindi,
þvít hann hugðisk váligr vesa.

5.
Upp hinn stóð,
illt hann hugði,
eigi vas þarfsamliga þegit.
Synð hans svall :
sofanda myrði
fróðan, fjölvaran.

6.
Himna goð
bað hann hjalpa sér,
þás hann vaknaði veginn.
Enn sá gat
við synðum taka,
es hann hafði saklausan svikit.

7.
Helgir englar
kómu ór himnum ofan
ok tóku sól hans til sín.
Í hreinu lífi
hon skal lifa
æ með allmótkum goði.


------------------

8.
Auði né heilsu
ræðr engi maðr,
þó honom gangi greitt.
Margan þat sœkir,
es minst of varir.
Engi ræðr sættum sjalfr.

9.
Ekki þeir hugðu
Unnarr ok Sævaldi,
at þeira myndi heill hrapa.
Nøktir þeir urðu
ok næmir hvervetna
ok runnu sem vargar til viðar.


------------------

10.
Munaðar ríki
hefr margan tregat ;
opt verðr kvalræði af konum.
Meingar urðu,
þótt enn mátki goð
skapaði skírliga.

11.
Sáttir þeir urðu
Sváfaðr ok Skartheðinn,
hvárgi mátti annars án vesa,
fyrr an þeir œddusk
fyr einni konu ;
hon vas þeim til lýta lagin.

12.
Hvárskis góðu
fyr þá hvítu mey
leiks né ljóssa daga.
Engan hlut
móttu annan muna
an þat ljósa lík.

13.
Daprar þeim urðu
enar dimmu nætr,
engan móttu sœtan sofa.
Enn af þeim harmi
rann heipt saman
millum virkra vina.

14.
Fádœmi verða
í flestum stöðum
goldin grimmliga :
á holm gengu
fyr et horska víf
ok fengu báðir bana.


---------------------

15.
Ofmetnað drýgja
skyldi engi maðr,
þat hefk sannliga sét.
Þvít þeir hverfa,
es honom fylgja,
flestir goði frá.

16.
Rík þau urðu
Ráðný ok Véboði,
ok hugðusk gótt eitt gera.
Nú þau sitja
ok sórum snúa
ymsum elda til.

17.
Á sinn þrótt trúðu
ok þóttusk ein
allri þjóð yfir.
Enn þó leizk
þeira hagr
annan veg allmótkum goði.

18.
Munað þau drýgðu
á marga vega
ok höfðu goll fyr gaman.
Nú's þeim goldit,
es ganga skulu
meðal frosts ok funa.


-------------------

19.
Óvinum þínum
trú aldrigi,
þótt fagrt mæli fyrir!
Góðu heit!
Gott es annars
víti hafa at varnaði.

20.
Svá honom gafsk
Sörla enum góðráða,
þás lagði á vald Vígolfs.
Tryggliga trúði,
enn hinn at tólum varð,
sínum bróðurbana.

21.
Grið þeim seldi
af góðum hug,
en þeir hétu golli í gegn.
Sáttir létusk,
meðan saman drukku,
en þó kómu flærðir framm.

22.
Enn þá eptir
á öðrum degi,
es höfðu í Rýgjardal riðit,
sverðum meiddu,
þanns saklauss vas,
ok létu hans fjörvi farit.

23.
Lík hans drógu
á leynigötu
ok brytjuðu í brunn niðr.
Dylja vildu,
enn dróttinn sá
heilagr himnum af.

24.
Sól hans bað
enn sanni goð
í sinn fögnuð fara.
Enn sökudólgar
hygg ek síðla myni
kallaðir frá kvölum.

------------------

25.
Dísir bið þér,
dróttins mólur,
vesa hollar í hugum!
Viku eptir
mun þér vilja þíns
at óskum ganga allt.

26.
[. .] reiði-verk,
þaus unnit hefr,
bœt eigi illu yfir!
Grœttan gœla
skalt með góðum hlutum ;
þat kveða sólu sama.

27.
Á goð skal heita
til góðra hluta,
þanns hefr skatna skapat.
Mjök fyrirverðr
manna hverr,
es sinn finnrat föður.

28.
Æsta dugir
einkum vandliga,
þess es þykkir vant vesa.
Alls áveill verðr,
sás einskis biðr :
fár hyggr þegjanda þörf.

29.
Síðla ek køm,
snimma kallaðr,
til dómsvalds dura.
Þangat ætlumk,
því mér heitit vas.
Sá hefr krós, es krefr.

30.
Synðir því valda,
es við sorg förum
œgisheimi ór.
Engi óttask,
nema illt geri.
Gótt es vammalausum vesa.

31.
Ulfum glíkir
þykkja allir þeir,
es eiga hverfan hug.
Svá mun gefask,
þeims ganga skal
þær enar glœddu götur.

32.
Vinsamlig róð
ok viti bundin
kennik þér sjau saman.
Görla þau mun
ok glata aldri!
Öllu eru þau nýt at nema.

33.
Frá því's at segja,
hvé sæll ek vas
ynðisheimi í,
ok hinu öðru,
hvé ýta synir
verða nauðgir at nóum.

34.
Vil ok dul
tælir virða sonu,
þás fíkjask á fé.
Ljósir aurar
verða at löngum trega.
Margan hefr auðr apat.

35.
Glaðr at mörgu
þóttak gumnum vesa,
þvít vissak fátt fyrir.
Dvalarheim
hefr dróttinn skapat
munafullan mjök.

36.
Lútr ek sat
lengi, hölluðumk,
mjök vask þá lystr at lifa.
Enn sá réð,
es ríkri vas.
Frammi eru feigs götur.

37.
Heljar reip
kómu harðliga
sveigð að síðum mér.
Slíta vildak,
enn þau seig vóru.
Létt es lauss at fara.

38.
Einn ek vissa,
hvé alla vega
sullu sútir mér.
Heljar meyjar
mér hrolla buðu
á hverju kveldi heim.

39.
Sól ek sá,
sanna dagstjörnu,
drúpa dynheimum í.
Enn Heljar grind
heyrðak annan veg
þjóta þungliga.

40.
Sól ek sá
setta dreyrstöfum ;
mjök vask þá ór heimi hallr.
Móttug leizk
á marga vega
frá þvís fyrri vas.

41.
Sól ek sá ;
svá þótti mér,
sem sæik á göfgan goð.
Henni ek laut
hinzta sinni
alda heimi í.

42.
Sól ek sá ;
svá hon geislaði,
at þóttumk vætki vita.
Enn Gilfar straumar
grenjuðu annan veg
blandir mjök við blóð.

43.
Sól ek sá á
sjónum skjalfandi
hræzlu fullr ok hnipinn.
Þvít hjarta mitt
vas harðla mjök
runnit sundr í sega.

44.
Sól ek sá
sjaldan hryggvari ;
mjök vask þá ór heimi hallr.
Tunga mín
vas til trés metin
ok kólnuð allt fyr utan.

45.
Sól ek sá
síðan aldri
ept þann dapra dag.
Fjalla vötn
lukðusk mér fyr saman,
enn ek hvarf kaldr frá kvölum.

46.
Vánar stjarna fló
- þás vas ek hræddr -
brott frá brjósti mér.
Hátt at hon fló,
hvergi settisk,
svát mætti hvíld hafa.

47.
Öllum lengri
vas sú en eina nótt,
es lák stirðr á stróum.
Þat merkir þat,
es mælti goð,
at maðr es moldu samr.

48.
Virði þat ok viti
enn virki goð,
sás skóp hauðr ok himin,
hvé munar lausir
margir of fara,
þótt við skylda skili.

49.
Sinna verka
nýtr seggja hverr ;
sæll's sás gótt gerir.
Auði frá
er mér ætluð vas
sandi orpin sæing.

50.
Hörundar hungr
tælir hölda opt ;
hann hefr margr til mikinn.
Lauga vatn
er mér leiðast vas
eitt allra hluta.

51.
Á norna stóli
satk níu daga;
þaðan vask á hest hafinn.
Gýgjar sólir
er skinu grimmliga
ór skýdrúpnis skýum.

52.
Utan ok innan
þóttumk alla fara
sigrheima sjau.
Upp ok niðr
leitaðak œðra vegar,
hvar mér væri greiðastar götur.

53.
Frá því's at segja,
hvat fyrst of sák,
þás vask í kvölheima kominn :
sviðnir foglar,
es sálir vóru,
flugu svá margir sem mý.

54.
Vestan sák
fljúga Vánar dreka
ok fell á Glævalds götu.
Vængi skók,
svát víða þótti mér
springa hauðr ok himinn.

55.
Sólar hjört
leitk sunnan fara;
hann teymdu tveir saman.
Fœtr hans
stóðu foldu á,
enn tóku horn til himins.

56.
Norðan sák
ríða Niðja sonu
ok vóru sjau saman.
Hornum fullum
drukku þeir enn hreina mjöð
ór brunni Baugregins.

57.
Vindr þagði,
vötn stöðvaði ;
þá heyrðak grimligan gný.
Sínum mönnum
svipvísar konur
mólu mold til matar.

58.
Dreyrga steina
enar døkku konur
drógu daprliga.
Blóðug hjörtu
hengu þeim fyr brjóst utan
mœdd við miklan trega.

59.
Margan mann
sák meiddan fara
á þeim glœddu götum.
Andlit þeira
sýndusk mér öll vesa
rýgjar blóði roðin.

60.
Marga menn
sák moldar gengna,
þás móttut þjónustu ná.
Heiðnar stjörnur
stóðu of höfði þeim
fáðar feiknstöfum.

61.
Menn sák þá,
es mjök ólu
öfund af annars hagi.
Blóðgar rúnir
vóru á brjósti þeim
merkðar meinliga.

62.
Menn sák þá,
marga ófegna ;
þeir vóru villir vega.
Þat kaupir sá,
es þessa heims
af óheillum apask.

63.
Menn sák þá,
es mörgum hlutum
véltu of annars eign.
Flokkum fóru
til Fégjarns borgar
ok höfðu byrðar af blýi.

64.
Menn sák þá,
es margan höfðu
fé ok fjörvi rænt.
Brjóst í gögnum
rendu brögnum þeim
öflgir eitrdrekar.

65.
Menn sák þá,
es minst vildu
halda helga daga.
Hendr þeira
vóru á heitum steinum
neglðar nauðliga.

66.
Menn sák þá,
es af mikillæti
virðusk vónum framar.
Klæði þeira
vóru kynliga
eldi umb slegin.

67.
Menn sák þá,
es mart höfðu
orð á annan logit.
Heljar hrafnar
ór höfði þeim
harðliga sjónir slitu.

68.
Allar ógnir
fær þú eigi vitat,
þærs helgengnar hafa.
Sœtar synðir
verða at sórum bótum;
æ koma mein ept munuð.

69.
Menn sák þá,
es mart höfðu
gefit at goðs lögum.
Hreinir kyndlar
vóru of höfði þeim
brendir bjartliga.

70.
Menn sák þá,
es af miklum hug
veittu fátœkum frama.
Helgar bœkr
ok himna skript
lósu þeim englar yfir.

71.
Menn sák þá,
es mjök höfðu
hungri farit hörund.
Englar goðs
lutu öllum þeim;
þat es œzta unað.

72.
Menn sák þá,
es móður höfðu
látit mat í munn.
Hvílur þeira
vóru á himingeislum
hafðar hagliga.

73.
Helgar meyjar
höfðu hreinliga
sól af synðum þvegit
manna þeira,
es á mörgum degi
píndu sjalfa sik.

74.
Hávar reiðir
sák með himnum fara ;
þær eigu götur til goðs.
Menn þeim stýra,
es myrðir eru
alls fyr engar sakir.

75.
Enn mátki faðir,
enn mæzti sonr,
heilagr andi himins,
þik biðk skilja,
es skapat hefr,
oss alla eymdum frá.

76.
Hringvör ok Listvör
sitja í Herðis durum
Organs stóli á.
Járna dreyri
ór fellr nösum þeim;
sá vekr fjón með firum.

77.
Óðins kvón
rœr á jarðar skipi
móðug á munað.
Seglum hennar
verðr síð hlaðit,
þeims á þráreipum þruma.

78.
Arfi föður
einn ek ráðit hefi
ok þeir Sókötlu synir,
hjartar horni
es ór haugi bar
enn vitri Vígdvalinn.

79.
Hér eru rúnir,
þærs ristit hafa
Njarðar dœtr níu :
Böðveig en elzta
en yngsta Kreppvör
ok þeira systr sjau.

80.
Hverju bölvi
þeir bellt hafa
Sváfr ok Sváfrlogi.
Blóð þeir vökðu
ok benjar sugu
illum ey vana.

81.
Kvæði þetta,
es þér kent hefi,
skalt fyr kvikum kveða,
Sólarljóð,
es sýnask munu
minst at mörgu login.

82.
Hér vit skiljumk
ok hittask munum
á feginsdegi fira.
Dróttinn minn
gefi dauðum ró,
en hinum líkn, es lifa!