Söfn

Íslenska
Nynorsk
Esperanto

Persónuvernd:

Vefurinn safnar engum upplýsingum um notendur sína. Leturgerðir eru frá Google sem skráir notkun á þeim.
Vefkökur (cookies) eru aðeins notaðar til þess að halda utan um innskráningar þeirra sem annast efnisstjórn.

Hrafninn

Fyrsta ljóðlína:Yfir mold sig miðnótt breiddi
Höfundur:Edgar Allan Poe
Þýðandi:Einar Benediktsson
Heimild:Einar Benediktsson: Ljóðmæli I bls.124–131
Viðm.ártal:≈ 1925
1.
Yfir mold sig miðnótt breiddi,
mæddur, krankur huga eg leiddi
fyrri manna forn og kynleg
fræði ýms er ræktu þeir.
Höfgi mér á hvarma þægt sé
heyrist mér þá líkt og vægt sé
drepið högg á dyrnar, – hægt sé
drepið léttum fingri. „Heyr.
Það er gestur,“ þuldi’ eg lágt,
„við þrepskjöld dyr að knýja, heyr;
aðkomandi, ekki meir.“
2.
Þetta var á Ýlisóttu,
aldrei gleymi eg þeirri nóttu;
skaust um gólfið skuggi hljótt og
Skalf í glæðum arinfeyr.
Birtu þráði eg; bætur réði
bók mín engin döpru geði.
Leónóru, lífs míns gleði,
lík til grafar báru þeir.
Hún með englum ljósum lifir,
ljúfa nafnið geyma þeir,
nafn sem menn ei nefna meir.
3.
Skrjáfaði í skarlatstjöldum,
skulfu kögur huldum völdum;
hrolli ollu, engu sinni
áður kunnum, gnýir þeir.
Hjartslátt setti að mér illan,
og eg margtók til að stilla hann:
„Þetta er gestur. Gjörla vill hann,
gengið sé til dyra, heyr.
Seint á ferli er þar einhver
úti fyrir dyrum, heyr.
Aðeins það og ekki meir.“
4.
Óx mér þor, svo eg að bragði
opnum dyrum sló og sagði:
„Eg bið, maður eða kona,
afsakanir mínar heyr.
Sannlega því svo er varið,
sofna var eg, þá var barið
og um hurðu fingrum farið,
furðu léttir voru þeir;
naumast urðu högg á hurðu
heyrð, svo léttir voru þeir.“ –
Auðn og myrkur, ekkert meir!
5.
Undrandi með ógn í hjarta
út ég starði í húmið svarta;
draum þann fyrr ei dreyma þorði
dauðlegan neinn jarðarleir.
Ríkti þögn í rökkurtómi,
rofin engum minnsta hljómi.
Heiti eitt í hálfum rómi,
hennar sem í moldum þreyr,
nefndi eg milli næmra veggja,
nafnið aftur kváðu þeir,
þetta eina orð, ei meir.
6.
Ég var sestur aftur inni,
eldur brann í sálu minni,
er þá barið öðru sinni
enn, og nokkuð gleggra. „Heyr,
glugginn er það öllu heldur,
að ég hygg sem þessu veldur;
af því hann er illa felldur,
ónáða mig brestir þeir.
Sláðu, hjarta, hægt á meðan
hygg ég að hvort smellir þeir
eru vindþot eða meir.“
7.
Opnum þá ég hlera hrindi
hoppar inn út næturvindi,
aldinn hrafn en blakkir breiðir
berja loftið vængir tveir.
Þessi hræfugl herralegi
húsráðanda kvaddi eigi
né eitt spor hann vék úr vegi
en vatt sér upp á mynd úr leir,
sem ég átti yfir dyrum
oná Pallasmynd úr leir,
settist upp og ekki meir.
8.
Eg var hryggur í þann tíma
og þó lá mér við að kíma
er ég krumma kæki leit, svo
kringilegir voru þeir.
„Þótt ei hamur þinn sé fagur,
þú ert“, sagði ég, „ekki ragur.
Þaðan, forn og furðu magur
fugl, þú komst, sem ljósið deyr.
Greindu mér þitt hefðarheiti
heima þar, sem ljósið deyr.“
Innir hrafninn: „Aldrei meir.“
9.
Gól mér krákur orð í eyra,
undrum sætir slíkt að heyra,
þó að lítil þýðing væri
í þessu svari: Aldrei meir.
Því menn játa, vil ég vona,
að varla maður eða kona
nokkur hafi séðan svona
sitja fugl á hvítum leir,
yfir dyrum sitja svona
svartan fugl á hvítum leir
er sig nefndi „Aldrei meir.“
10.
Heyrði eg orð úr hægum sessi
hann ei mæla fleiri en þessi,
eins og hefði hinsta andvarp
hrafnsins verið „Aldrei meir.“
Hljóður sat hann, hreyfðist varla –
í hljóði mæli eg þá, að kalla:
„Sá ég víkja vini alla;
vonir svíkja eins og þeir;
þessi fugl, hann fer á morgun
frá mér burtu eins og þeir.“
Enn kvað hrafninn: „Aldrei meir.“
11.
Forviða eg á fuglinn horfði,
féll það svar svo vel í orði;
„Eflaust“, sagði eg, „orðaforða
á ei meiri hrævageir.
Þetta er mæðumanns af tungu
máltak lært í böli þungu,
sem þau orð í eyrum sungu,
eltu líkt og skuggar tveir,
klukkuhljómar sárra sorga,
sviknra vona skuggar tveir,
raunaorðin: Aldrei meir.„
12.
Þótt mig harmur bitur bíti
brosandi ég stólnum ýti
út að dyrum; uppi lít ég
eira fugl á hvítum leir.
Læt mig svo í sæti detta
saman grun við grun ég flétta:
„Til hvers mundi þylja þetta
þrámálugur vængjafreyr,
hvað helst meina mun sá forni
myrki, leiði vængjafreyr
með þeim orðum: Aldrei meir?„
13.
Leita ég að sönnum svörum,
sit og mæli ei orð af vörum;
hvarmasteinar hvassir brenna
hrafns mér innst í brjósti tveir.
Mér að silkisvæfli eg halla,
sinni þungu gátur fjalla;
geislar ljóss um flosið falla, –
frá mér liðna báru þeir
hana sem þar hvíldist fyrrum.
Hún úr kaldri dauðans eir
hverfur aftur – aldrei meir.
14.
Finnst mér þá sem ilmker andi
angan þungri og loftið blandi.
Segi eg hátt: „Þar svifu um gólfið
serafim með brugðinn geir.
Englum með þinn herra hefur
hingað sent þig, krummanefur.
Fró og líkn sem frið mér gefur,
fró og líkn mér bera þeir.
Teyga huggun harms og gleymdu
henni sem í moldum þreyr.“
Innir hrafninn: „Aldrei meir.“
15.
„Spáfugl“, sagði eg, „fúli fjandi
fugls í líki, vondi andi,
hvort þér Satan hratt til strandar
hingað eða næturþeyr,
kominn ertu að auðu landi,
ógnum fylltu, í töfrabandi;
greið þó andsvör óhikandi
einni spurning minni: Heyr,
er í Gileað ennþá balsam?
Eg bið spurning þessa heyr.“
Innir hrafninn: „Aldrei meir.“
16.
„Spáfugl“, sagði eg, „fúli fjandi
fugls í líki, vondi andi,
særi eg þig við himinhátign
hans sem djúpt við lútum tveir.
Segðu mér hvort sorgum slegin
sálin þessi hinum megin
muni fá að faðma mey er
fullsæl nú með englum þreyr,
faðma undurfríða mey er
fullsæl nú með englum þreyr?“
Innir hrafninn: „Aldrei meir.“
17.
„Herm þau orð í hinsta sinni“,
hrópa eg þá í bræði minni;
„snúðu heim þars eilíf ýlir
eyðinótt í veikum reyr.
Enga fjöður eg vil finna
enga minning lyga þinna;
burtu! lát mig einan inni,
ólánsblakki hrævageir.
Tak þinn svip úr sálu minni
og svarta mynd af hvítum leir.“
Innir hrafninn: „Aldrei meir.“ –
18.
Hrafninn situr, hrafninn situr,
hljóður, kyrr og aldrei flytur,
fyrir mínum augum er hann
yfir hurð á bleikum leir,
líkur allri ógn og firnum,
illri vætt með köldum glyrnum;
geislar á hann glitra og stirna,
á gólfið mynd hans bregða þeir.
En mín sál við svarta skuggann,
sem á gólfið bregða þeir,
skilur aldrei – aldrei meir!