Söfn

Íslenska
Nynorsk
Esperanto

Persónuvernd:

Vefurinn safnar engum upplýsingum um notendur sína. Leturgerðir eru frá Google sem skráir notkun á þeim.
Vefkökur (cookies) eru aðeins notaðar til þess að halda utan um innskráningar þeirra sem annast efnisstjórn.

Heyr skínandi skærust frú

Fyrsta ljóðlína:Heyr skínandi skærust frú
Viðm.ártal:≈ 1325–1550
Flokkur:Helgikvæði
1.
Heyr skínandi skærust frú,
skaparans *blessuð móðir,
þú ert englum æðri nú
en aðrar kristnar þjóðir.
Heiteg á þig fyrir helga trú;
hjálpast af því óðir,
svo illir sem góðir.
2.
Meyjanna gimsteinn merkilegr,
mannsins lina kann gröndum,
sé þér dýrð og sannur vegr
sunginn á himni og á löndum.
Þér vil eg lúta þeygi tregr,;
þú mátt vorum öndum
koma úr Köllus höndum.
3.
Fæddist upp af fremstri slekt,
fannst í Davíðs ættum,
vífið eð hreina, hjartalegt,
vér heiðrum eigi sem vér mættum.
Vart þú aldri í veröldinni blekkt;
við son þinn komst þú sættum
svo að vér syndir bættum.
4.
Þann þinn fyrsta fögnuð tér,
frygð ber alls kyns sóma,
gracia plena, guð er með þér,
hann Gabríel talar við fróma.
Vart þú kjörin í veröldu hér
með virðing, heiður og sóma
og hirslan helgra dóma.
5.
Fékk þá gleði og fagnaðar grein,
frábærlega má kalla,
önnur fæðist eigi æðri nein
þó ýtar skilji varla.
Skrýðist guð með holdið hreint
og hafin yfir fimmtán palla,
drottning himna halla.
6.
Eftir liðna tímans tíð,
tigin himna kæra,
fyrir utan angist og allan kvíð,
sú jólanóttin skæra,
þú fæðir son þinn fróm og blíð,
mín fegursta heimsins æra
sem allan lýð má læra.
7.
Þínum syninum situr þú næst,
sæmdar vífið eð ljósa,
þig elskandi af heiðri hæst
eða *hver kann betur að kjósa? –
Þín er kóróna af gulli glæst,
mín gleðileg mildings rósa,
yðar má heiðri hrósa.
8.
Máría aðra fékkstu *frygð,
þitt *flúrans vífið bjarta.
Af Kaldia landi komu án hryggð,
kóngar með hófsemd skarta,
offruðu son þinn með sætri dyggð
með reykelsins parta
af myrru og hreinu hjarta.
9.
Tendrað gull fyrir tignar hald
tigin himna skrýðir,
lærdóms heiður af mestri makt
með reykelsins prýði.
Mér var bæði *lesið og lagt
hvað lausnarans dauða þýðir
svo að hjálpist hölda lýðir.
10.
Þriðja fögnuð fékkt fyrir víst
frjádag eftir langan,
leist þú sælan son þinn Krist
sérlega að þér ganga.
Páskadaginn með prýði og list
pínu þoldi hann stranga
fyrir mannsins mótgjörð ranga.
11.
Þann inn fjórða fögnuð hlaut, –
er frétt hafa þjóðir snjallar,
stillir heims með stoltar skraut,
hann sté til himna hallar.
Ljúfust sá það líknarbraut
sem linar manns syndir allar
ef hann með iðran á hana kallar.
12.
Sú er fimmta *frygðarlig
fagnaðar tíð en mæta,
með önd og líkama leiddi guð þig
til lifandi himna stræta.
Lofleg júmfrú láttu mig
löstu alla bæta,
Máría signuð sæta.
13.
Sá er eigi fæddur á foldu *mann
að forðast megi sinn dauða.
Eftir lífið leiðist hann
í logandi bálið rauða;
ritning skýrir um reitinn þann,
ríka menn sem snauða
fyrir sárleik synda nauða.
14.
Hölda makt með heiðri stár
heldur litlar stundir,
veraldar hjólið virðum gár,
valt er flestum undir,
það situr um manninn síð og ár,
svíkur á allar lundir.
Hættur er heimurinn undir.
15.
Fyrir mitt sárlegt syndagjald
sálin kvelst í pínu,
Treysti eg á þitt heidurs hald,
þú hjálpir máli mínu,
herra guð, þér veitir vald,
þú vend með fylgi þínu
mig frá lasta línu.
16.
Eg er að vísu einn af þeim,
á sig má *slíkt kenna,
þegar eg skilst við þenna heim
þá mun sálin brenna.
Vilda eg fyrir veraldar seim
vald þitt undir renna,
þá fjandur mig fjötrum spenna.
17.
Undir þér er allt mitt traust,
og öllu máttu ráða.
Eg er fortapaður efunarlaust
ef eigi viltu mig náða.
Mæl við son þinn mjúkri raust
um mína nauðsyn bráða,
hæst frú himna láða.
18.
Hvað eg gjöri eða hvað *mig skeðr
eða hvað mig kann að henda,
það er mín trúa að eg þín að nýt,
þú munir mér náðir senda;
forða mér við lasti og lygð,
*lát mig af illu venda,
svo eg öðlist góðan enda.
19.
Hver er girnist hróður að fá,
hann vill skrifa eða læra,
mína nauðsyn minnist á,
sú mektug engla kæra,
en allir syngi ave Máría,
eðla blóminu skæra;
þá gleðst við kveðju kæra.
20.
Falli þessi fræðasmíð,
fegursta blómstrið vífa.
Aukist þér lof á hverri tíð,
hreinust dýrðin víða.
*Ljóta af mér *löstu sníð,
láttu mig hólpinn venda
með gleði og góðan enda.
Amen.


Athugagreinar

1.2 blessuð] < ;lezvd; svo í 243.
7.4 hver] < ;hur; svo í 243.
8.1 fryg] < ;frykt; í 243 [leiðrétting Páls Eggerts Ólasonar].
8.2 flúrans] [minnir á ;florens; í 7.3 í kvæðinu ;Suptungs vilda eg bjórinn blanda;. JH].
9.5 lesið] < ;lested; í 243.
12.1 frygðarlig] ;frydarleg; í 243 [hér leiðrétt svo vegna merkingar og ríms].
13.1 mann] < ;mannr; (bundið) í 243 [leiðrétting Árna Magnússonar].
15.3 hald] < ;valld; í 243 [breytt í ;halld; vegna stuðlasetningar. JH].
16.2 slíkt] < ;skikt; í 243 [[leiðrétting Árna Magnússonar].
18.1 mig skeðr] [Hugsanlega hefur upphaflega staðið ;eg hlýt; og rímað við ;nýt;. KE].
18.6 lát] < ;later; [leiðrétting Árna Magnússonar].
20.5 Ljóta] < ;fliota; í 243. löstu sníð] < lasta smid 243.