Söfn

Íslenska
Nynorsk
Esperanto

Persónuvernd:

Vefurinn safnar engum upplýsingum um notendur sína. Leturgerðir eru frá Google sem skráir notkun á þeim.
Vefkökur (cookies) eru aðeins notaðar til þess að halda utan um innskráningar þeirra sem annast efnisstjórn.

Melkorka

Fyrsta ljóðlína:Hrannar dætra hryggi brýtur
Viðm.ártal:≈ 1925
Tímasetning:1929

Skýringar

Prentað í ljóðabókinni Kveðlingum (1929).
1.
Hrannar dætra hryggi brýtur
Höskuldur í utanför.
Ferðin er til frama gjör.
Vinsæld mikla og virðing hlýtur
viðarfarmi hleður knörr.
2.
Meðan sunna sumar-eldi,
sínum fer um nyrstu lönd,
sældar byr um seglin þönd.
Dillar fleyi að Danaveldi
dröfnin kát frá Noregs strönd.
3.
Stöfuð segl í geislum glitra,
gamnar liði bylgjuraust;
er sem stýri leiki laust.
Brenneyjar í tíbrá titra.
Tjaldur siglu leggst við naust.
4.
Ös er þarna. Ákaft mangað,
ótal þjóða kaupatorg,
tyllidægra tjaldaborg.
Gripum lyft, í bresti bangað,
bikar tæmdur niður í korg.

5.
Íslending á eyvang þenna
ævintýrafúsan ber;
ambáttar vill afla sér.
Hefur í brjósti hugi tvenna.
– Húsfreyjan í Dölum er.
6.
Situr í tjaldi gerski Gilli,
gjarn til sjóða, rakar fjám;
silfur telur sér í knjám;
hefur þernur handa milli;
hann er klæddur feldi blám.
7.
Skipt er búð. Í innri enda
eiga konur dapra nótt,
man, sem er af harmi hljótt.
Örvæntingar elding senda
augu kvenna, er sitja mjótt.
8.
Kvæntur maðr í sigling sýndi
sinna óska ljósan vott. –
Silfrið þykir Gilla gott. –
Happi hvorug höndin týndi.
Höskuldur fer seint á brott.
9.
„Þú mátt velja,“ greinir Gilli,
glotti við, í kampinn hló,
„ein af tólf er ómálg þó.“ –
Höskuldi varð handa milli
hnoss, er fé úr sjóði dró.
10.
Tötrum búna hlotið hefur
hljóða konu, er virðist sljó.
Mundi bónda um og ó?
Úrvalsklæði ambátt gefur;
að því búnu hendur þó.

11.
Melkorka er mállaus talin,
manngi fær af henni svör;
hún er um sig harla vör.
Ættarmerkin eru falin;
augun dökku köld og snör.
12.
Æ er þögul álft í sárum,
írskri lafði þannig brá.
Vændismönnum velkjast hjá –
það er meira en taki tárum,
tæma skál í dreggjakrá.
13.
Mýrkjartan, sinn mikla föður,
man og veit í sinni borg.
Hún er dumb af heift og sorg.
Fullar standa hilmis hlöður,
hún er leidd á mansalstorg.
14.
Þögl í sæng og þögl að borði,
þunn á vanga, föl á kinn;
harminn ber í hljóði sinn.
Gefur ekki gaum að orði.
Göfgi blæðir löngum inn.

15.
Óvirt snót, sem út í bláinn
yfir hafið hvarflað gat,
lítils virði lífið mat.
Hefðarmærin, hún er dáin,
harðlynd kona á búlka sat.
16.
Melkorka til móðurjarðar
mænir, þó að horfin sé;
högl af augum hrynja á kné.
Enga menn um einrúm varðar,
óðul sálar, hjartans vé.
17.
Húnafákur hafið stikar;
hrannardætur kveðast á,
hjörum stýris hrökkva frá.
Sól um nætur seglin blikar;
súðir laugar alda blá.

18.
Höskuldur frá hjálmunveli
horfir sinnar lafði til,
hyggst að veiða hvarma-yl.
Dóttir konungs, þurr í þeli,
þráir ekki laumuspil.
19.
Hilmis Íra hallar-glaumur,
hornakæti, skemmuvist,
hefðarskraut og hörpulist
henni er enn þá hjartkær draumur,
horfir um öxl á gæði misst.
20.
Fyrir stafni er land. Úr legi
lyftir jökull hvítum serk.
Ambátt hefr í vændum verk.
Elnar henni orðlaus tregi,
eldur logar niðri í kverk.
21.
Höskuldsstaða húsfrú gætir
heil í skapi, stór í lund,
hefur vaxtað heimanmund;
þeim í dyrum þögul mætir,
þegar sækja á hennar fund.
22.
Augu spurul ambátt stinga,
einstæðings er hjarta meitt –
eldi brúna að því hreytt.
Afbrýði við þrá að þinga
þeygi kann um viðhorf breytt.
23.
Orðagjálfri engu sóar,
ambátt neinna verka bað
húsfreyjan á Höskuldsstað;
hefnd í verki henni fróar:
handalögmál. Svo fór það!
24.
Stórmennsku á báða bóga
bólar á í Höskulds rann.
Heimarík er húsfreyjan.
Eisur tvær á arni glóa,
eldraun fyrir búandann.
25.
Illan bifur aukakonur
öðlast, þegar svo ber við.
Hjörtun skortir hugð og frið ...
Fæðist ambátt fríður sonur,
flestum göfgri í heiðnum sið.

26.
Melkorku varð gengt til gleði:
greiddist hagur morgunstund –
röðull hafði brugðið blund.
Hún var stigin hljóð af beði,
hélt og ræddi í sonarmund.
27.
Lækur hafði ljóð á vörum,
lifðu daggir glaða tíð,
vættir ófu vef í hlíð;
þá fyrir Ólafs situr svörum
suðræn kona í máli blíð.
28.
Konungsdóttir kann að ræða,
klökkva og hýru fyrir brá.
Breði leystist brjósti frá.
Máttinn hafði mál að glæða
móðir tigin Ólafs pá.
29.
– Þjóðdrottning í þagnar lendi
þessa lafði köllum vér, –
barg úr vanda sjálfri sér;
ærinn járnburð innti af hendi.
Enga konu hærra ber.

30.
Myrt sig hafði – að máli og brosi
Melkorka, í útlegð flæmd;
hér að lykt í hvílu dæmd.
Aldrei hefur Íslands mosi
aðra slíka hlotið sæmd.