Söfn

Íslenska
Nynorsk
Esperanto

Persónuvernd:

Vefurinn safnar engum upplýsingum um notendur sína. Leturgerðir eru frá Google sem skráir notkun á þeim.
Vefkökur (cookies) eru aðeins notaðar til þess að halda utan um innskráningar þeirra sem annast efnisstjórn.

Eitt kvæði

Fyrsta ljóðlína:Sætan kjósa eyrun óm
Heimild:Rask 87 bls.46r–47v
Viðm.ártal:≈ 1775
Tímasetning:1770

Skýringar

Í Íslenzkum gátum, skemmtunum, vikivökum og þulum III er kvæðið prentað á bls. 303–305 eftir ÍB 567 8vo. Það er í handritaskrá PEÓl talið skrifað um 1770. Í því handriti er kvæðið sagt eftir séra Þorlák Þórarinsson. Þorlákur var fæddur 1711 og dáinn 1773 (drukknaði í Hörgá). Eftir Þorlák kom út Lítið bænakver 1780 en þekktastur er hann fyrir skáldskap sinn, t. d. vikivaka og þulur og eftir hann er kvæðið Danslilja.
Það er nokkuð meingað mál
og múkavilla.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
1.
Sætan kjósa eyrun óm,
augum lysting færa:
Geislar, rósir, runnar blóm
og rauða gullið skæra.
Glæðir hrós í gumna róm
gjörvallt náttúrunnar prjál
– það er nokkuð meingað mál –
ef að drósin ung og fróm
ei skal hópinn fylla.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
2.
Kærust býður kjörin þrenn,
kurteis mærin unga
ef hana prýðir allt í senn:
álit, geð og tunga.
Margt ei níðir mundangenn
mær ef hatar eðlisbrjál.
– Það er nokkuð meingað mál. –
Hrósun þýða heyra menn,
hjá mér tekst upp illa.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
3.
Foldar eigi fæðist jurt
fegri en liljan hýra.
Nokkrir segja að Ammors urt
ilman gefi dýra.
Þó er meyjar mynd og kurt
meira verð ef helg er sál.
– Það er nokkuð meingað mál. –
Skuli eg reigja þelið þurrt
*og þeirra hýru spilla.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
4.
Sumir látast leggja fín
líknarráð og segja:
Hafðu gát á huga þín,
horfðu síst til meyja.
Þær með káta *kæki sín
kunna þér að vinna tál.
– Það er nokkuð meingað mál
ff sjálfir játa silkilín
sér geðfelt að hylla.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
5.
Skal það vera nokkuð næmt
nauðbeygjunnar efni
verði mér að mynnast dræmt
mens við unga gefni.
Þessum er so það viðkvæmt
þeirra líf sem pikki nál.
– Það er nokkuð meingað mál.
Aka sér með úr og kjæmt
og út í höttinn grilla.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
6.
Ef eg bögu ber í ljós
bauga lindi gefna
eður sögu inni drós
eintal má ei nefna,
þá er jögun jafnvel skós
ég sé upp á kvennarjál.
– Það er nokkuð meingað mál.
Gott að fögur gullhlaðs rós
grunaðis ei mín frilla.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
7.
Hvörki má eg brosa blítt,
bjóða koss né varma,
skrúðið á þeim skoða frítt
né skrautið munns og hvarma.
Hendi ef brá um herðar lítt
hlaupið var í sankti Pál.
– Það er nokkuð meingað mál.
Fyrir mér, já, er furðu títt
fixeruð hvör átylla.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
8.
Alla finn eg orðsök mér
út í Frans að hlaupa,
kveðja tvinna hrundir hér,
helgan stein þar kaupa,
setjast inn og syngja á kver
signaðan Rúnsívalsannál.
– Það er nokkuð meingað mál.
Þá munu hinna hugrauner
Haki og Óðinn stilla.
Ég má ekki jómfrúnum dilla.
9.
Annars mun eg fresta för
fyrst um árið térna,
skaps við una skárri kjör
og skemmta meyjum hérna,
þefgautunum þakkarsvör
þeygi velja góms af ál.
– Það skal ekki meingað mál.
Víkja stunum vigra fjör
og virt á svönnum gilla.
Já, með æru jómfrúnum að dilla.


Athugagreinar

3.9 og] < eg hdr.
4.5 kæki] (svo í hdr.).
Rask 87, bl. 46r–47v.